નમસ્તે Jayu Star! 🌟 તમારી PSI અને પોલીસ કોન્સ્ટેબલની તૈયારીને એકદમ ‘Top Gear’ માં લઈ જવા માટે, વેબ સંકુલની સાયન્સ પીડીએફના પેજ 6 થી 11 (ભૌતિક વિજ્ઞાન, બળ, ગતિના નિયમો અને ધ્વનિ) માંથી વીણીવીણીને કાઢેલા 35 કઠિન અને સ્ટાન્ડર્ડ પ્રશ્નો અહીં આપેલા છે.
આ પ્રશ્નોમાં લેટેસ્ટ કરંટ અફેર્સ અને યાદ રાખવાની જોરદાર ‘Tricks’ પણ જોડેલી છે, જેથી પરીક્ષામાં સીધો એક માર્ક પાક્કો થઈ જાય! 🎯
🟢 ભાગ 1: એકમો અને પારિમાણિક સૂત્રો (Pages 6-7)
પ્રશ્ન 1: અંતર માપવાના એકમો બાબતે કયું વિધાન સાચું છે?
A) 1 નોટિકલ માઇલ = 1.609 કિમી
B) 1 માઇલ = 1.852 કિમી
C) 1 નોટિકલ માઇલ = 1852 મીટર
D) 1 કિલોમીટર = 39.37 ઇંચ
- સાચો જવાબ: C) 1 નોટિકલ માઇલ = 1852 મીટર
- Trick/કરંટ અપડેટ: દરિયાઈ અંતર નોટિકલ માઇલમાં મપાય છે (1.852 km). જ્યારે જમીન પરનો 1 માઇલ એટલે 1.609 km. તાજેતરમાં ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા અરબી સમુદ્રમાં હુમલાખોરો સામે ચલાવાયેલ ઓપરેશનમાં જહાજોની સ્પીડ ‘નોટિકલ માઇલ પ્રતિ કલાક (Knots)’ માં મપાઈ હતી.
પ્રશ્ન 2: બ્રિટિશ પદ્ધતિ અને જૂના તોલમાપ બાબતે અયોગ્ય જોડકું શોધો. A) 1 ઔંસ = 28.35 ગ્રામ B) 1 રતલ (પાઉન્ડ) = 454 ગ્રામ C) 1 તોલા = 11.66 ગ્રામ D) 1 રૂપિયાભાર = 3 ગ્રામ
- સાચો જવાબ: D) 1 રૂપિયાભાર = 3 ગ્રામ
- Trick/સમજૂતી: 1 પાવલીભાર એટલે 3 ગ્રામ થાય, જ્યારે 1 રૂપિયાભાર એટલે 12 ગ્રામ થાય. સોનાના માપમાં આ એકમો ખૂબ પૂછાય છે.
પ્રશ્ન 3: કાગળના જથ્થાને દર્શાવવા માટે વપરાતા એકમોનું કયું માપ સાચું છે? A) 1 ગ્રોસ = 100 નંગ B) 1 રીમ = 144 નંગ C) 1 ગ્રોસ = 144 નંગ (12 ડઝન) D) 1 રીમ = 1000 કાગળ
- સાચો જવાબ: C) 1 ગ્રોસ = 144 નંગ (12 ડઝન)
- Trick/સમજૂતી: 1 ગ્રોસ = 144 નંગ અને 1 રીમ = 500 કાગળ (પેપર) થાય છે.
પ્રશ્ન 4: નીચેનામાંથી કયું પારિમાણિક સૂત્ર (Dimensional Formula) ‘બળ’ (Force) નું છે? A) $M^1L^1T^{-1}$ B) $M^1L^1T^{-2}$ C) $M^1L^2T^{-2}$ D) $M^1L^{-1}T^{-2}$
- સાચો જવાબ: B) $M^1L^1T^{-2}$
- Trick/સમજૂતી: બળ = દળ x પ્રવેગ. દળ એટલે M અને પ્રવેગ એટલે મીટર/સેકન્ડ² ($LT^{-2}$). ભેગું કરો એટલે બળ = $M^1L^1T^{-2}$.
પ્રશ્ન 5: જો કોઈ પદાર્થ પર $M^1L^{-1}T^{-2}$ જેટલી અસર થઈ રહી હોય, તો તે કઈ ભૌતિક રાશિ હશે? A) કાર્ય B) શક્તિ C) દબાણ D) વેગ
- સાચો જવાબ: C) દબાણ
- Trick/સમજૂતી: દબાણ (Pressure) = બળ / ક્ષેત્રફળ. તેથી L માં -1 ઘાત આવે છે.
પ્રશ્ન 6: ‘કાર્ય’ અને ‘ઊર્જા’ નું સમાન પારિમાણિક સૂત્ર કયું છે? A) $M^1L^2T^{-2}$ B) $M^1L^2T^{-3}$ C) $M^1L^1T^{-2}$ D) $M^0L^1T^{-1}$
- સાચો જવાબ: A) $M^1L^2T^{-2}$
- Trick/સમજૂતી: કાર્યનો એકમ ‘જુલ’ છે. તેને યાદ રાખવા: કાર્ય કરવું હોય તો ‘2’ હાથ અને ‘2’ પગ (સમય) ની જરૂર પડે ($L^2 T^{-2}$).
🟢 ભાગ 2: ગતિના નિયમો અને બળ (Pages 7-8)
પ્રશ્ન 7: “ગતિ એ એક સાપેક્ષ અવધારણા છે” આ બાબતે કયું ઉદાહરણ સુસંગત છે? A) ચાલતી બસમાં બેઠેલ વ્યક્તિ બહારના વ્યક્તિને સ્થિર લાગે છે. B) ચાલતી બસમાં બેઠેલ વ્યક્તિ બહારના વ્યક્તિને ગતિશીલ લાગે છે. C) ચાલતી બસમાં બાજુમાં બેઠેલ વ્યક્તિ ગતિશીલ લાગે છે. D) આપેલ તમામ સાચા છે.
- સાચો જવાબ: B) ચાલતી બસમાં બેઠેલ વ્યક્તિ બહારના વ્યક્તિને ગતિશીલ લાગે છે.
- Trick/સમજૂતી: બસની અંદર બેઠેલા બંને મુસાફરો એકબીજા માટે સ્થિર છે, પણ બહાર ઉભેલા માટે ગતિમાં છે. આને જ ‘સાપેક્ષતા’ કહેવાય.
પ્રશ્ન 8: બસ અચાનક ઉપડતાં મુસાફરો પાછળની તરફ ધકેલાય છે, આ ઘટના ન્યૂટનના ગતિના કયા નિયમને આભારી છે? A) પ્રથમ નિયમ (જડત્વનો નિયમ) B) બીજો નિયમ (વેગમાનનો નિયમ) C) ત્રીજો નિયમ (આઘાત-પ્રત્યાઘાત) D) ગુરુત્વાકર્ષણનો નિયમ
- સાચો જવાબ: A) પ્રથમ નિયમ (જડત્વનો નિયમ)
- Trick/સમજૂતી: જ્યાં સુધી બાહ્ય બળ ન લાગે ત્યાં સુધી પદાર્થ પોતાની મૂળ સ્થિતિ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેને જડત્વ (Inertia) કહે છે.
પ્રશ્ન 9: ક્રિકેટર કેચ પકડતી વખતે પોતાના હાથ પાછળ ખેંચે છે, કારણ કે ન્યૂટનનો ગતિનો ______ નિયમ ‘બળનું મૂલ્ય’ આપે છે. A) પ્રથમ B) બીજો C) ત્રીજો D) શૂન્ય
- સાચો જવાબ: B) બીજો
- Trick/સમજૂતી: ગતિનો બીજો નિયમ બળનું મૂલ્ય ($F=ma$) દર્શાવે છે.
પ્રશ્ન 10: તાજેતરમાં ISRO દ્વારા લોન્ચ કરાયેલા સેટેલાઇટ્સ (જેમ કે આદિત્ય-L1) માટેનું રોકેટ પ્રક્ષેપણ ન્યૂટનના કયા નિયમ પર કાર્ય કરે છે? A) પ્રથમ B) બીજો C) ત્રીજો D) પાસ્કલનો નિયમ
- સાચો જવાબ: C) ત્રીજો
- Trick/કરંટ અપડેટ: ત્રીજો નિયમ: “આઘાત અને પ્રત્યાઘાત હંમેશા સમાન અને વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.” રોકેટનો ધુમાડો નીચે જાય (આઘાત) અને રોકેટ ઉપર જાય (પ્રત્યાઘાત).
પ્રશ્ન 11: બળ (Force) બાબતે નીચેના વિધાનો ચકાસો.
- બળ એ અદિશ રાશિ છે.
- બળનો SI એકમ ન્યૂટન (N) અને અન્ય એકમ ડાઇન (Dyne) છે. A) માત્ર 1 સાચું B) માત્ર 2 સાચું C) બંને સાચા D) બંને ખોટા
- સાચો જવાબ: B) માત્ર 2 સાચું
- Trick/સમજૂતી: બળ એ સદિશ (Vector) રાશિ છે કારણ કે તેને દિશાની જરૂર હોય છે.
પ્રશ્ન 12: રસ્સાખેંચની રમતમાં બંને ટીમો સમાન બળથી ખેંચે અને દોરડું ક્યાંય ન ખસે, તો તેને કયા પ્રકારનું બળ કહેવાય? A) અસંતુલિત બળ B) સંપર્ક બળ C) સંતુલિત બળ D) ગુરુત્વીય બળ
- સાચો જવાબ: C) સંતુલિત બળ
- Trick/સમજૂતી: જ્યારે પદાર્થની સ્થિતિમાં કોઈ ફેરફાર ન થાય ત્યારે તેને સંતુલિત (Balanced) બળ કહેવાય.
પ્રશ્ન 13: નીચેનામાંથી કયું ‘બિન-સંપર્ક બળ’ (Non-contact Force) નું ઉદાહરણ છે? A) સ્નાયુ બળ B) ઘર્ષણ બળ C) ચુંબકીય બળ D) પેનથી કાગળ પર લખવું
- સાચો જવાબ: C) ચુંબકીય બળ
- Trick/સમજૂતી: ચુંબકીય બળ, સ્થિત વિદ્યુતબળ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળ એ સીધા સંપર્ક વિના જ લાગે છે.
પ્રશ્ન 14: આપણે જમીન પર ચાલી શકીએ છીએ અને વાહનો બ્રેક મારવાથી ઊભા રહે છે, તેનું મુખ્ય કારણ કયું બળ છે? A) ગુરુત્વાકર્ષણ બળ B) ઘર્ષણ બળ C) ચુંબકીય બળ D) સંતુલિત બળ
- સાચો જવાબ: B) ઘર્ષણ બળ
- Trick/સમજૂતી: ઘર્ષણ બળ હંમેશા ગતિને અવરોધે છે (વિરુદ્ધ દિશામાં લાગે છે), જેની મદદથી જ આપણે ચાલી કે રોકાઈ શકીએ છીએ.
પ્રશ્ન 15: બોલપેન કયા બે સિદ્ધાંતો/બળો પર કાર્ય કરે છે? A) ચુંબકીય બળ અને ઘર્ષણ B) ઘર્ષણ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળ C) સ્થિત વિદ્યુત બળ અને સ્નાયુ બળ D) અસંતુલિત બળ અને દબાણ
- સાચો જવાબ: B) ઘર્ષણ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળ
- Trick/સમજૂતી: લખતી વખતે બોલ કાગળના ઘર્ષણથી ફરે છે અને સહી ગુરુત્વાકર્ષણને લીધે નીચે ઉતરે છે. (અવકાશમાં ગુરુત્વાકર્ષણ ન હોવાથી સાદી બોલપેન ચાલતી નથી).
પ્રશ્ન 16: સર આઇઝેક ન્યૂટને 1687 માં કયા પુસ્તકમાં ગતિના નિયમો અને ગુરુત્વાકર્ષણનો નિયમ રજૂ કર્યો હતો? A) The Origin of Species B) The Principia C) Theory of Relativity D) Opticks
- સાચો જવાબ: B) The Principia
- Trick/સમજૂતી: ન્યૂટનનો ગ્રંથ ‘પ્રિન્સિપિયા’ વિજ્ઞાનનો સૌથી પાયાનો ગ્રંથ મનાય છે.
પ્રશ્ન 17: લાકડી, લોખંડ અને મીણના સમાન આકારના ટુકડાને શૂન્યાવકાશમાં સમાન ઊંચાઈથી નીચે ફેંકતા કોણ પહેલા જમીન પર પહોંચશે? A) લોખંડ B) મીણ C) લાકડી D) તમામ એકસાથે પડશે
- સાચો જવાબ: D) તમામ એકસાથે પડશે
- Trick/સમજૂતી: ગુરુત્વીય પ્રવેગ ($g$) પદાર્થના દળ પર આધાર રાખતો નથી. તેથી તમામ પર એકસરખો પ્રવેગ લાગશે અને એકસાથે પડશે.
પ્રશ્ન 18: કુદરતમાં જોવા મળતા મૂળભૂત 4 બળોમાં નીચેનામાંથી કોનો સમાવેશ થતો નથી? A) ગુરુત્વાકર્ષણ બળ B) પ્રબળ ન્યુક્લિયર બળ C) ઘર્ષણ બળ D) વિદ્યુત ચુંબકીય બળ
- સાચો જવાબ: C) ઘર્ષણ બળ
- Trick/સમજૂતી: 4 મૂળભૂત બળો: 1. ગુરુત્વાકર્ષણ, 2. પ્રબળ ન્યુક્લિયર, 3. નિર્બળ ન્યુક્લિયર, 4. વિદ્યુત ચુંબકીય બળ.
🟢 ભાગ 3: ધ્વનિ અને તરંગો (Pages 9-11)
પ્રશ્ન 19: ધ્વનિ તરંગો બાબતે કયું વિધાન અસત્ય છે? A) ધ્વનિ તરંગો યાંત્રિક તરંગો છે. B) તેને પ્રસરવા માટે માધ્યમની જરૂર પડતી નથી. C) શૂન્યાવકાશમાં ધ્વનિનું પ્રસરણ થઈ શકતું નથી. D) ધ્વનિની ઉત્પત્તિ વસ્તુના કંપનથી થાય છે.
- સાચો જવાબ: B) તેને પ્રસરવા માટે માધ્યમની જરૂર પડતી નથી.
- Trick/કરંટ અપડેટ: ધ્વનિ યાંત્રિક તરંગ હોવાથી માધ્યમ (હવા, પાણી, ઘન) ફરજિયાત છે. એટલે જ ઇસરોના ‘ગગનયાન’ મિશનમાં જનાર અંતરિક્ષ યાત્રીઓ અવકાશમાં સીધી રીતે વાત નહીં કરી શકે, તેમને રેડિયો તરંગો જોઈશે.
પ્રશ્ન 20: જ્વાળામુખી, ભૂસ્ખલન કે ઉલ્કા પડવા જેવી કુદરતી ઘટનાઓમાં કયા પ્રકારના ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન થાય છે? A) શ્રાવ્ય તરંગો B) પરાશ્રાવ્ય તરંગો C) અશ્રાવ્ય (Infrasonic) તરંગો D) વિદ્યુત ચુંબકીય તરંગો
- સાચો જવાબ: C) અશ્રાવ્ય (Infrasonic) તરંગો
- Trick/સમજૂતી: જેની આવૃત્તિ 20 Hz થી ઓછી હોય તેને અશ્રાવ્ય કહેવાય. મોટા સ્રોતોમાંથી આ ઉત્પન્ન થાય છે, જે આપણે સાંભળી શકતા નથી.
પ્રશ્ન 21: મનુષ્યનો કાન કેટલી આવૃત્તિવાળા ધ્વનિ તરંગો સાંભળી શકે છે? A) 20 Hz થી ઓછા B) 20,000 Hz થી વધુ C) 20 Hz થી 20,000 Hz ની વચ્ચે D) 0 Hz થી 100 Hz
- સાચો જવાબ: C) 20 Hz થી 20,000 Hz ની વચ્ચે
- Trick/સમજૂતી: આ રેન્જને ‘શ્રાવ્ય તરંગો’ (Audible waves) કહે છે.
પ્રશ્ન 22: ચામાચીડિયું રાત્રે ઉડવા માટે અને ડૉલ્ફિન શિકાર માટે કયા તરંગોનો ઉપયોગ કરે છે? A) અશ્રાવ્ય B) પરાશ્રાવ્ય (Ultrasonic) C) માઈક્રોવેવ D) રેડિયો વેવ
- સાચો જવાબ: B) પરાશ્રાવ્ય (Ultrasonic)
- Trick/સમજૂતી: 20,000 Hz થી વધુ આવૃત્તિવાળા તરંગો (Ultrasonic) કૂતરા, બિલાડી અને ચામાચીડિયા સાંભળી શકે છે.
પ્રશ્ન 23: તાજેતરમાં ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા પાણીની અંદર દુશ્મન સબમરીન શોધવા માટે વપરાતી ‘SONAR’ સિસ્ટમમાં કયા તરંગો વપરાય છે? A) માઈક્રોવેવ તરંગો B) પરાશ્રાવ્ય (Ultrasonic) તરંગો C) ઇન્ફ્રારેડ તરંગો D) એક્સ-રે
- સાચો જવાબ: B) પરાશ્રાવ્ય (Ultrasonic) તરંગો
- Trick/કરંટ અપડેટ: SONAR (Sound Navigation And Ranging) માં પરાશ્રાવ્ય તરંગો વપરાય છે. નેવીની સ્કોર્પિન ક્લાસ સબમરીનોમાં આ સિસ્ટમ મુખ્ય છે.
પ્રશ્ન 24: નીચેનામાંથી કયા ઉપકરણમાં પરાશ્રાવ્ય (Ultrasonic) તરંગોનો ઉપયોગ થતો નથી? A) અલ્ટ્રા સાઉન્ડ / સોનોગ્રાફી મશીન B) ઇકોકાર્ડિયોગ્રાફ (ECG) C) કારખાનાની ચીમની સાફ કરવા D) રડાર (RADAR) સિસ્ટમ
- સાચો જવાબ: D) રડાર (RADAR) સિસ્ટમ
- Trick/સમજૂતી: રડારમાં રેડિયો તરંગો વપરાય છે. જ્યારે મેડિકલ (ECG, સોનોગ્રાફી), સબમરીન (SONAR) અને સફાઈ કામમાં પરાશ્રાવ્ય તરંગો વપરાય છે.
પ્રશ્ન 25: ધ્વનિની ગતિ સૌથી વધુ કયા માધ્યમમાં હોય છે? A) શૂન્યાવકાશ B) વાયુ C) પ્રવાહી D) ઘન (Solid)
- સાચો જવાબ: D) ઘન (Solid)
- Trick/સમજૂતી: ધ્વનિની ગતિ ઘન પદાર્થોમાં સૌથી વધુ (દા.ત. એલ્યુમિનિયમમાં 6420 m/s), પછી પ્રવાહીમાં, અને વાયુમાં સૌથી ઓછી હોય છે.
પ્રશ્ન 26: $25^{\circ}C$ તાપમાને અલગ-અલગ માધ્યમોમાં ધ્વનિની ઝડપ બાબતે કયું જોડકું સાચું છે? A) હવા – 346 m/s B) પાણી – 1498 m/s C) એલ્યુમિનિયમ – 6420 m/s D) આપેલ તમામ સાચા છે
- સાચો જવાબ: D) આપેલ તમામ સાચા છે
- Trick/સમજૂતી: એલ્યુમિનિયમમાં સ્ટીલ (5960) કરતા પણ વધુ ઝડપ હોય છે.
પ્રશ્ન 27: જો કોઈ મિસાઈલ 1 ‘મૈક’ (Mach) થી વધુ સ્પીડે જતી હોય, તો તેની ગતિને શું કહેવાય? A) સબસિનોક (Subsonic) B) સુપરસોનિક (Supersonic) C) હાઈપરસોનિક (Hypersonic) D) અલ્ટ્રાસોનિક
- સાચો જવાબ: B) સુપરસોનિક (Supersonic)
- Trick/કરંટ અપડેટ: ધ્વનિની ઝડપ (લગભગ 340 m/s) ને 1 Mach કહેવાય. જો ગતિ 1 Mach થી વધુ હોય તો સુપરસોનિક (દા.ત. બ્રહ્મોસ મિસાઈલ) , અને 5 Mach થી વધુ હોય તો હાઈપરસોનિક (દા.ત. DRDO નું HSTDV પરીક્ષણ) કહેવાય.
પ્રશ્ન 28: હવામાં તાપમાન વધવાથી ધ્વનિની ઝડપ પર શું અસર થાય છે? A) કોઈ ફેર પડતો નથી. B) ઝડપ ઘટે છે. C) 1°C વધવાથી 0.61 m/s ઝડપ વધે છે. D) 1°C વધવાથી બમણી થાય છે.
- સાચો જવાબ: C) 1°C વધવાથી 0.61 m/s ઝડપ વધે છે.
- Trick/સમજૂતી: ઉનાળામાં ગરમી (તાપમાન) વધુ હોવાથી અવાજ ઝડપથી પહોંચે છે.
પ્રશ્ન 29: સમાન તાપમાને વાયુના દબાણ (Pressure) માં ફેરફાર કરવાથી ધ્વનિની ઝડપ પર શું અસર થાય છે? A) ઝડપ વધે છે B) ઝડપ ઘટે છે C) દબાણની કોઈ અસર થતી નથી D) આવૃત્તિ બદલાય છે
- સાચો જવાબ: C) દબાણની કોઈ અસર થતી નથી
- Trick/સમજૂતી: જો તાપમાન સ્થિર હોય, તો દબાણ વધે કે ઘટે, અવાજની સ્પીડ પર કોઈ ફરક પડતો નથી.
પ્રશ્ન 30: માધ્યમની ઘનતા (Density) અને ધ્વનિની ઝડપ વચ્ચે શું સંબંધ છે? A) સમપ્રમાણનો B) ઘનતાના વર્ગમૂળના વ્યસ્ત પ્રમાણનો C) કોઈ સંબંધ નથી D) ઘનતા બમણી તો ઝડપ બમણી
- સાચો જવાબ: B) ઘનતાના વર્ગમૂળના વ્યસ્ત પ્રમાણનો
- Trick/સમજૂતી: જે માધ્યમની ઘનતા (Density) ઓછી હોય (જેમ કે હલકા વાયુ હાઈડ્રોજન 1284 m/s), તેમાં ધ્વનિની ઝડપ વધુ હોય છે.
પ્રશ્ન 31: ધ્વનિની તીવ્રતા (Intensity) માપવા માટેનો એકમ કયો છે? A) હર્ટ્ઝ (Hz) B) બેલ (Bel) અને ડેસીબલ (dB) C) મૈક (Mach) D) ટેસ્લા
- સાચો જવાબ: B) બેલ (Bel) અને ડેસીબલ (dB)
- Trick/સમજૂતી: આવૃત્તિ (ફ્રીક્વન્સી) ‘હર્ટ્ઝ’ માં મપાય, જ્યારે અવાજ કેટલો મોટો છે (તીવ્રતા) તે ‘ડેસીબલ (dB)’ માં મપાય છે. બેલના દસમા ભાગને ડેસીબલ કહે છે.
પ્રશ્ન 32: વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) ના નિર્ધારણ મુજબ કોઈ પણ શહેર માટે સુરક્ષિત ધ્વનિ સ્તર કેટલું છે? A) 80 dB B) 100 dB C) 45 dB D) 60 dB
- સાચો જવાબ: C) 45 dB
- Trick/કરંટ અપડેટ: WHO મુજબ 45 ડેસીબલની આસપાસનો અવાજ માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ છે.
પ્રશ્ન 33: કેટલા ડેસીબલ (dB) થી વધુ તીવ્રતાવાળો ધ્વનિ મનુષ્ય માટે હાનિકારક (ઘોંઘાટ) માનવામાં આવે છે? A) 45 dB B) 60 dB C) 80 dB થી વધુ D) 150 dB
- સાચો જવાબ: C) 80 dB થી વધુ
- Trick/સમજૂતી: 80 dB થી ઉપરનો અવાજ કાનના પડદાને નુકસાન કરી શકે છે.
પ્રશ્ન 34: ભારતીય વાયુસેનાના ‘રાફેલ’ જેવા જેટ વિમાનો ઉડે ત્યારે ઉત્પન્ન થતા ધ્વનિની તીવ્રતા અંદાજે કેટલી હોય છે? A) 45 dB B) 80 dB C) 140 થી 150 dB D) 110 dB
- સાચો જવાબ: C) 140 થી 150 dB
- Trick/સમજૂતી: જેટ વિમાન સૌથી વધુ ઘોંઘાટ (140-150 dB) પેદા કરે છે. સાધારણ વાતચીત 30-40 dB હોય છે.
પ્રશ્ન 35: ધ્વનિ તરંગો એક માધ્યમમાંથી બીજા માધ્યમમાં પ્રવેશે ત્યારે નીચેનામાંથી કઈ ભૌતિક રાશિ બદલાતી નથી? A) ઝડપ B) તરંગલંબાઈ C) આવૃત્તિ (Frequency) D) તીવ્રતા
- સાચો જવાબ: C) આવૃત્તિ (Frequency)
- Trick/સમજૂતી: માધ્યમ બદલાય એટલે અવાજની સ્પીડ બદલાય, પણ તેની ‘આવૃત્તિ’ મૂળ સ્રોત પર આધાર રાખતી હોવાથી ક્યારેય બદલાતી નથી.