| ક્રમ | પ્રશ્ન | વિકલ્પો (A, B, C, D) | સાચો જવાબ |
|---|---|---|---|
| 1 | ભારતના બંધારણના કયા ભાગમાં ‘સંઘની કારોબારી’નું વર્ણન છે? | ભાગ 3, ભાગ 4, ભાગ 5, ભાગ 6 | ભાગ 5 |
| 2 | રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં નીચેનામાંથી કોણ ભાગ લેતું નથી? | લોકસભાના સભ્યો, રાજ્યસભાના સભ્યો, વિધાનપરિષદના સભ્યો, વિધાનસભાના સભ્યો | વિધાનપરિષદના સભ્યો |
| 3 | ભારત એક ‘ગણરાજ્ય’ છે કારણ કે… | સંસદ સર્વોપરી છે, ન્યાયતંત્ર સ્વતંત્ર છે, રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ ચૂંટાયેલા હોય છે, બંધારણ લેખિત છે | રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ ચૂંટાયેલા હોય છે |
| 4 | રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવારના નામનો પ્રસ્તાવ કેટલા સભ્યો દ્વારા થવો જોઈએ? | 20 સભ્યો, 50 સભ્યો, 100 સભ્યો, 10 સભ્યો | 50 સભ્યો |
| 5 | રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી લડવા માટે કેટલી ડિપોઝિટ જમા કરાવવી પડે છે? | રૂ. 5,000, રૂ. 10,000, રૂ. 15,000, રૂ. 25,000 | રૂ. 15,000 |
| 6 | રાષ્ટ્રપતિના રાજીનામાની જાણ ઉપરાષ્ટ્રપતિએ તાત્કાલિક કોને કરવાની હોય છે? | વડાપ્રધાનને, મુખ્ય ન્યાયાધીશને, લોકસભાના અધ્યક્ષને, ચૂંટણી પંચને | લોકસભાના અધ્યક્ષને |
| 7 | કયા અનુચ્છેદ મુજબ રાષ્ટ્રપતિ પર મહાભિયોગ ચલાવી શકાય છે? | અનુચ્છેદ 52, અનુચ્છેદ 61, અનુચ્છેદ 72, અનુચ્છેદ 123 | અનુચ્છેદ 61 |
| 8 | ભારતના કયા મુખ્ય ન્યાયાધીશે કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી છે? | પી.એન. ભગવતી, એમ. હિદાયતુલ્લાહ, રંજન ગોગોઈ, ડી.વાય. ચંદ્રચુડ | એમ. હિદાયતુલ્લાહ |
| 9 | રાષ્ટ્રપતિ કયા અનુચ્છેદ હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટ પાસે સલાહ માંગી શકે છે? | અનુચ્છેદ 110, અનુચ્છેદ 123, અનુચ્છેદ 143, અનુચ્છેદ 72 | અનુચ્છેદ 143 |
| 10 | રાષ્ટ્રપતિ લોકસભામાં કેટલા સભ્યોની નિમણૂક કરે છે? (વર્તમાન સ્થિતિ) | 2 સભ્યો, 12 સભ્યો, 0 સભ્યો, 5 સભ્યો | 0 સભ્યો |
| 11 | ઉપરાષ્ટ્રપતિ બનવા માટે લઘુત્તમ વય કેટલી હોવી જોઈએ? | 25 વર્ષ, 30 વર્ષ, 35 વર્ષ, 18 વર્ષ | 35 વર્ષ |
| 12 | વડાપ્રધાનના હોદ્દાની મુદત કેટલી હોય છે? | 4 વર્ષ, 5 વર્ષ, 6 વર્ષ, નિશ્ચિત નથી | નિશ્ચિત નથી |
| 13 | મંત્રીપરિષદ સામૂહિક રીતે કોને જવાબદાર છે? | રાષ્ટ્રપતિને, વડાપ્રધાનને, લોકસભાને, સંસદને | લોકસભાને |
| 14 | ભારત સરકારના તમામ કારોબારી કાર્યો કોના નામે કરવામાં આવે છે? | વડાપ્રધાનના, રાષ્ટ્રપતિના, કેબિનેટ મંત્રીના, ગૃહમંત્રીના | રાષ્ટ્રપતિના |
| 15 | બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ ‘એટર્ની જનરલ’ ની જોગવાઈ કરે છે? | અનુચ્છેદ 74, અનુચ્છેદ 75, અનુચ્છેદ 76, અનુચ્છેદ 78 | અનુચ્છેદ 76 |
| 16 | રાષ્ટ્રપતિ રાજ્યસભામાં કેટલા સભ્યોની નિમણૂક કરે છે? | 2, 10, 12, 15 | 12 |
| 17 | પોકેટ વીટોનો ઉપયોગ કરનાર પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ કોણ હતા? | ડો. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, ડો. ઝાકિર હુસૈન, જ્ઞાની ઝૈલસિંગ, એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ | જ્ઞાની ઝૈલસિંગ |
| 18 | વડાપ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિ વચ્ચે કડીરૂપ કોણ છે? | ઉપરાષ્ટ્રપતિ, વડાપ્રધાન પોતે, ગૃહમંત્રી, સ્પીકર | વડાપ્રધાન પોતે |
| 19 | રાષ્ટ્રપતિની વટહુકમ બહાર પાડવાની સત્તા કયા અનુચ્છેદમાં છે? | અનુચ્છેદ 108, અનુચ્છેદ 111, અનુચ્છેદ 123, અનુચ્છેદ 213 | અનુચ્છેદ 123 |
| 20 | ઉપરાષ્ટ્રપતિને હટાવવા માટે કયા ગૃહમાં પ્રસ્તાવ લાવવો પડે? | લોકસભામાં, રાજ્યસભામાં, કોઈપણ ગૃહમાં, સંયુક્ત બેઠકમાં | રાજ્યસભામાં |
(રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને પ્રધાનમંત્રી) ના સૌથી અગત્યના મુદ્દાઓ જે પરીક્ષામાં સીધા પૂછાઈ શકે છે, તેની યાદી નીચે મુજબ છે:
૧. રાષ્ટ્રપતિ (President) – ભારતનો પ્રથમ નાગરિક
- અનુચ્છેદ ૫૨: ભારતના એક રાષ્ટ્રપતિ રહેશે.
- લાયકાત: ૩૫ વર્ષની ઉંમર અને ભારતનો નાગરિક હોવો જોઈએ.
- શપથ: ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) લેવડાવે છે.
- સત્તાઓ: * અનુચ્છેદ ૭૨: ગુનેગારની સજા માફ કરવાની (ક્ષમાદાન) શક્તિ.
- અનુચ્છેદ ૧૨૩: વટહુકમ (Ordinance) બહાર પાડવાની સત્તા.
- સેનાપતિ: ભારતની ત્રણેય પાંખના સર્વોચ્ચ સેનાપતિ.
- મહાભિયોગ (અનુચ્છેદ ૬૧): રાષ્ટ્રપતિને પદ પરથી હટાવવા માટેની પ્રક્રિયા.
૨. ઉપરાષ્ટ્રપતિ (Vice-President) - અનુચ્છેદ ૬૩: ભારતના એક ઉપરાષ્ટ્રપતિ રહેશે.
- ભૂમિકા: તેઓ હોદ્દાની રૂએ રાજ્યસભાના સભાપતિ હોય છે.
- પગાર: તેમને ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે નહીં, પણ રાજ્યસભાના સભાપતિ તરીકે પગાર મળે છે.
- રાજીનામું: તેઓ પોતાનું રાજીનામું રાષ્ટ્રપતિને આપે છે.
૩. પ્રધાનમંત્રી અને મંત્રી પરિષદ - અનુચ્છેદ ૭૪: રાષ્ટ્રપતિને મદદ કરવા માટે એક મંત્રી પરિષદ હશે.
- અનુચ્છેદ ૭૫: પ્રધાનમંત્રીની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ કરશે.
- જવાબદારી: મંત્રી પરિષદ સામૂહિક રીતે લોકસભાને જવાબદાર હોય છે.
૪. એટર્ની જનરલ (Attorney General) – અનુચ્છેદ ૭૬ - તે ભારત સરકારના સર્વોચ્ચ કાયદાકીય અધિકારી છે.
- નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
- નોંધ: ભારતના પ્રથમ એટર્ની જનરલ એમ. સી. સિતલવાડ હતા.
યાદ રાખવાની શોર્ટકટ ટિપ્સ: - ૩૫ વર્ષ: રાષ્ટ્રપતિ, ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલ ત્રણેય માટે લઘુત્તમ ઉંમર ૩૫ વર્ષ છે.
- રાજીનામું: રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ એકબીજાને રાજીનામું આપે છે.
- બંધારણીય વડા: રાષ્ટ્રપતિ એ દેશના બંધારણીય વડા છે, જ્યારે પ્રધાનમંત્રી એ વાસ્તવિક વડા છે.
