ગુજરાત પોલીસ કોન્સ્ટેબલ, PSI અને CCE જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની નવીનતમ પદ્ધતિ (જેમાં વિધાનવાળા અને જોડકાં પ્રકારના પ્રશ્નો વધુ પૂછાય છે) ને ધ્યાનમાં રાખીને, આપેલી PDF ના પેજ 1 થી 5 (પ્રકાશ, પરાવર્તન, અરીસાઓ અને મોટવણી) માંથી 36 અતિ-મહત્વપૂર્ણ અને કઠિન (Difficult) પ્રશ્નો અહીં તૈયાર કર્યા છે.
દરેક પ્રશ્ન સાથે 360° સમજૂતી અને તમને લાંબા સમય સુધી યાદ રહે તે માટે ‘Trick’ (ટ્રિક) આપવામાં આવી છે.
📝 વિભાગ 1: વિધાનવાળા પ્રશ્નો (Statement Based Questions)
1. પ્રકાશના તરંગો બાબતે નીચેના વિધાનો તપાસો:
- પ્રકાશના તરંગો વિજચુંબકીય તરંગો છે, જેને પ્રસરવા માટે માધ્યમની જરૂર પડે છે.
- આંખમાં સંવેદના ઉપજાવતા વિજચુંબકીય વિકિરણોની તરંગલંબાઇ 400 nm થી 700 nm વચ્ચે હોય છે.A) માત્ર 1 સાચુંB) માત્ર 2 સાચુંC) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: B (સમજૂતી: પ્રકાશના તરંગો બિન-યાંત્રિક છે, તેમને પ્રસરવા માટે કોઈ માધ્યમની જરૂર હોતી નથી.)
Trick: સૂર્યનો પ્રકાશ શૂન્યાવકાશ (જ્યાં હવા પણ નથી) માંથી પસાર થઈને પૃથ્વી પર આવે છે, એટલે તેને માધ્યમની જરૂર નથી. 400-700 નો આંકડો આંખ માટે ‘ફિક્સ’ યાદ રાખો.
2. વસ્તુના રંગ દેખાવા પાછળના કારણો બાબતે વિધાનો ચકાસો:
- કોઈ પણ વસ્તુનો રંગ કેવો છે તે વસ્તુ દ્વારા શોષણ પામતા પ્રકાશના કિરણો પર નિર્ભર છે.
- જ્યારે વસ્તુ પ્રકાશના બધા જ રંગોનું શોષણ કરે અને એક પણ રંગનું પરાવર્તન ન કરે ત્યારે તે કાળા રંગની દેખાય છે.A) માત્ર 1 સાચુંB) માત્ર 2 સાચુંC) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: B (સમજૂતી: વસ્તુનો રંગ તેના દ્વારા ‘પરાવર્તન’ (Reflection) પામતા કિરણ પર નિર્ભર છે, ‘શોષણ’ પર નહીં.)
Trick: જે રંગ વસ્તુ ‘ફેંકે’ (પરાવર્તિત કરે) તે જ રંગ આપણી આંખમાં જાય અને તે જ રંગ આપણને દેખાય. કાળો રંગ બધું જ ગળી જાય (શોષી લે).
3. પરાવર્તનના નિયમો બાબતે નીચેના વિધાનો તપાસો:
- નિયમિત પરાવર્તન લીસી અને ચળકતી સપાટી પરથી થાય છે.
- પરાવર્તનના નિયમ મુજબ આપાત કોણ ($\theta_i$) અને પરાવર્તન કોણ ($\theta_r$) હંમેશા સમાન હોય છે.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) 1 અને 2 બંનેD) એક પણ નહીંજવાબ: C
Trick: $\theta_i = \theta_r$ (જેટલાના ખૂણે પ્રકાશ આવે, તેટલાના જ ખૂણે પાછો જાય – ટપ્પો ખાઈને દડો જાય એમ).
4. સમતલ અરીસા (Plane Mirror) ની લાક્ષણિકતાઓ બાબતે ચકાસો:
- સમતલ અરીસા વડે રચાતું પ્રતિબિંબ હંમેશા વાસ્તવિક અને ઊલટું હોય છે.
- તેમાં પ્રતિબિંબનું કદ વસ્તુના કદ જેટલું જ હોય છે પરંતુ બાજુઓ ઉલટાયેલી (Lateral Inversion) હોય છે.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: B (સમજૂતી: સમતલ અરીસામાં પ્રતિબિંબ ‘આભાસી અને ચત્તું’ હોય છે.)
Trick: રોજ સવારે આપણે અરીસામાં મોઢું જોઈએ છીએ, તેમાં આપણે સીધા (ચત્તા) જ દેખાઈએ છીએ, ઊંધા નહીં!
5. અંતર્ગોળ અરીસા (Concave Mirror) ના ઉપયોગો અને પ્રતિબિંબ બાબતે વિધાન તપાસો:
- જ્યારે વસ્તુને અનંત અંતરે મૂકવામાં આવે, ત્યારે પ્રતિબિંબ વક્રતાકેન્દ્ર (C) પર મળે છે.
- જ્યારે વસ્તુને ધ્રુવ (P) અને મુખ્ય કેન્દ્ર (F) ની વચ્ચે મૂકવામાં આવે, ત્યારે જ તેનું પ્રતિબિંબ આભાસી, ચત્તું અને મોટું મળે છે.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: B (સમજૂતી: અનંત અંતરેથી આવતા કિરણો હંમેશા મુખ્ય કેન્દ્ર (F) પર જ કેન્દ્રિત થાય છે.)
Trick: સૂર્ય (અનંત અંતર) નો પ્રકાશ બિલોરી કાચ કે અરીસામાં સીધો એક ટપકા (Focus/F) પર ભેગો થાય.
6. અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ (Focal Length) અને વક્રતા ત્રિજ્યા (Radius of Curvature) ના સંબંધ બાબતે શું સાચું છે?
- બહિર્ગોળ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ હંમેશા ધન (+) હોય છે.
- વક્રતા ત્રિજ્યા (R) એ કેન્દ્રલંબાઈ (f) કરતા અડધી હોય છે (R = f/2).A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: A (સમજૂતી: વક્રતા ત્રિજ્યા એ કેન્દ્રલંબાઈ કરતા બમણી હોય છે, એટલે કે R = 2f).
Trick: R હંમેશા મોટો ભાઈ છે અને f નાનો ભાઈ છે. (f અડધો હોય).
7. મોટવણી (Magnification – m) ના મૂલ્યો બાબતે વિધાનો ચકાસો:
- મોટવણીનું ધન (+) મૂલ્ય વસ્તુનું આભાસી પ્રતિબિંબ રજૂ કરે છે.
- મોટવણીનું ઋણ (-) મૂલ્ય વસ્તુનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ રજૂ કરે છે.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) 1 અને 2 બંનેD) એક પણ નહીંજવાબ: C
Trick: પોઝિટિવ (+) માણસ હંમેશા સીધો (ચત્તો) અને આભાસી દુનિયામાં સારો રહે છે. નેગેટિવ (-) માણસ ઊંધો અને વાસ્તવિકતામાં ખરાબ હોય છે.
8. અંતર્ગોળ અરીસાની મોટવણી બાબતે કયું વિધાન સાચું છે?
- જો m = -1 હોય, તો પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક, ઊલટું અને વસ્તુ કરતા મોટું હોય છે.
- જો m > 1 અને ધન (+) હોય, તો પ્રતિબિંબ આભાસી, ચત્તું અને વસ્તુ કરતા મોટું હોય છે.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: B (સમજૂતી: m = -1 એટલે પ્રતિબિંબનું કદ વસ્તુના કદ ‘જેટલું જ’ હોય છે, મોટું નહીં.)
Trick: મૂલ્ય 1 હોય તો સાઈઝ સરખી. 1 થી મોટું હોય તો સાઈઝ મોટી. 1 થી નાનું હોય તો સાઈઝ નાની.
9. બહિર્ગોળ અરીસા (Convex Mirror) માં મળતા પ્રતિબિંબ બાબતે ચકાસો:
- બહિર્ગોળ અરીસામાં વસ્તુ ગમે ત્યાં હોય, પ્રતિબિંબ હંમેશા આભાસી, ચત્તું અને નાનું જ મળે છે.
- આ અરીસામાં પ્રતિબિંબ ક્યારેય અરીસાની આગળ (વાસ્તવિક) મળતું નથી.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) 1 અને 2 બંનેD) એક પણ નહીંજવાબ: C
Trick: વાહનોના સાઈડ મિરર (બહિર્ગોળ) માં પાછળ આવતી આખી ટ્રક નાની અને સીધી જ દેખાય.
10. પ્રકાશના વક્રીભવન (Refraction) બાબતે વિધાનો તપાસો:
- જ્યારે પ્રકાશનું ત્રાસું કિરણ એક માધ્યમમાંથી બીજા માધ્યમમાં પ્રવેશે ત્યારે તેનો વેગ અચળ રહે છે.
- આ વેગના ફેરફારને કારણે કિરણ મૂળ દિશાથી વિચલિત થાય છે, જેને વક્રીભવન કહે છે.A) માત્ર 1B) માત્ર 2C) બંને સાચાંD) બંને ખોટાંજવાબ: B (સમજૂતી: માધ્યમ બદલાય એટલે પ્રકાશનો વેગ બદલાય છે, અચળ રહેતો નથી.)
Trick: ડામર રોડ પરથી ગાડી રેતીમાં જાય તો સ્પીડ (વેગ) ઘટી જાય અને ગાડી ત્રાસી થાય (વક્રીભવન).
🧩 વિભાગ 2: જોડકાં જોડો (Match the Following)
11. પ્રકાશના રંગો અને તેમની તરંગલંબાઈ (nm માં) જોડો:
| રંગ (Color) | તરંગલંબાઈ (nm) |
| P. વાદળી (Blue) | 1. 620 – 750 |
| Q. લીલો (Green) | 2. 570 – 590 |
| R. પીળો (Yellow) | 3. 380 – 450 |
| S. લાલ (Red) | 4. 450 – 495 |
A) P-3, Q-4, R-2, S-1
B) P-1, Q-2, R-3, S-4
C) P-4, Q-3, R-1, S-2
D) P-3, Q-1, R-4, S-2
જવાબ: A
Trick: VIBGYOR (નીચેથી ઉપર જતા તરંગલંબાઈ વધે). સૌથી ઓછી વાદળી/જાંબલીની અને સૌથી વધુ લાલની (620-750).
12. અરીસાના પ્રકાર અને તેમની મોટવણી (m) ના મૂલ્યોને જોડો:
| અરીસાનો પ્રકાર / પ્રતિબિંબ | મોટવણી (m) નું મૂલ્ય |
| P. સમતલ અરીસો | 1. m < 1 અને ધન (+) |
| Q. બહિર્ગોળ અરીસો (હંમેશા) | 2. m > 1 અને ઋણ (-) |
| R. અંતર્ગોળ (વાસ્તવિક, મોટું) | 3. m = +1 |
| S. અંતર્ગોળ (વાસ્તવિક, વસ્તુ જેવડું) | 4. m = -1 |
A) P-3, Q-1, R-2, S-4
B) P-1, Q-2, R-3, S-4
C) P-3, Q-4, R-1, S-2
D) P-2, Q-3, R-4, S-1
જવાબ: A
Trick: સમતલ = સેમ સાઈઝ અને સીધું (+1). બહિર્ગોળ = હંમેશા નાનું અને સીધું (<1 અને +).
13. અંતર્ગોળ અરીસામાં વસ્તુનું સ્થાન અને પ્રતિબિંબનું સ્થાન જોડો:
| વસ્તુનું સ્થાન | પ્રતિબિંબનું સ્થાન |
| P. અનંત અંતરે | 1. અનંત અંતરે |
| Q. વક્રતાકેન્દ્ર (C) પર | 2. અરીસાની પાછળ |
| R. મુખ્ય કેન્દ્ર (F) પર | 3. મુખ્યકેન્દ્ર (F) પર |
| S. ધ્રુવ (P) અને F ની વચ્ચે | 4. વક્રતાકેન્દ્ર (C) પર |
A) P-3, Q-4, R-1, S-2
B) P-1, Q-2, R-3, S-4
C) P-4, Q-3, R-2, S-1
D) P-3, Q-1, R-4, S-2
જવાબ: A
Trick: ક્રોસ કનેક્શન યાદ રાખો: અનંત હોય તો F પર, અને F પર હોય તો અનંત. C પર હોય તો C પર જ. P અને F વચ્ચે હોય તો પાછળ જતું રહે!
14. ભૌતિક રાશિ અને તેના ગુણધર્મો/સૂત્રો જોડો:
| બાબત | ગુણધર્મ / સૂત્ર |
| P. પ્રકાશની શૂન્યાવકાશમાં ઝડપ | 1. R = 2f |
| Q. અરીસાનું સૂત્ર | 2. $3 \times 10^5$ km/sec |
| R. વક્રતા ત્રિજ્યાનો સંબંધ | 3. 1/f = 1/u + 1/v |
| S. મોટવણીનું સૂત્ર | 4. m = h’ / h |
A) P-2, Q-3, R-1, S-4
B) P-1, Q-2, R-4, S-3
C) P-3, Q-4, R-1, S-2
D) P-2, Q-1, R-3, S-4
જવાબ: A
Trick: 3 લાખ કિમી/સેકન્ડ ($3 \times 10^5$). અરીસામાં વચ્ચે પ્લસ (+) આવે.
15. પરાવર્તનના પ્રકાર અને તેના ઉદાહરણો જોડો:
| પરાવર્તનનો પ્રકાર / અરીસો | લાક્ષણિકતા |
| P. નિયમિત પરાવર્તન | 1. પુસ્તક, ખુરશી, ટેબલ |
| Q. અનિયમિત પરાવર્તન | 2. અંદરની વક્રસપાટી પરાવર્તક |
| R. અંતર્ગોળ અરીસો | 3. સમતલ અરીસો |
| S. બહિર્ગોળ અરીસો | 4. બહારની વક્રસપાટી પરાવર્તક |
A) P-3, Q-1, R-2, S-4
B) P-1, Q-2, R-3, S-4
C) P-3, Q-4, R-1, S-2
D) P-2, Q-3, R-4, S-1
જવાબ: A
Trick: ખરબચડી સપાટી (પુસ્તક) પર અનિયમિત થાય. અંદરની સપાટી (ગુફા/Cave) = અંતર્ગોળ (Concave).
🎯 વિભાગ 3: સીધા અને કન્સેપ્ચ્યુઅલ MCQ (21 પ્રશ્નો)
16. શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ મીટર/સેકન્ડ (m/s) માં કેટલી હોય છે?
A) $3 \times 10^5$ m/s
B) $3 \times 10^8$ m/s
C) $3 \times 10^{10}$ m/s
D) $3 \times 10^6$ m/s
જવાબ: B ($3 \times 10^8$ m/s)
Trick: જો કિલોમીટર (km) પૂછે તો 5 ઘાત આવે (3 લાખ), મીટર પૂછે તો 8 ઘાત આવે (30 કરોડ).
17. સફેદ રંગ એ શું દર્શાવે છે?
A) કોઈ પણ રંગની ગેરહાજરી
B) માત્ર લાલ અને લીલા રંગની હાજરી
C) બધા જ રંગોની ઉપસ્થિતિ
D) પ્રકાશનું સંપૂર્ણ શોષણ
જવાબ: C
Trick: સફેદ પ્રકાશ પ્રિઝમમાંથી પસાર થાય તો સાત રંગો છૂટા પડે, એટલે સફેદ બધાનું મિશ્રણ છે.
18. જ્યારે પ્રકાશનું સમાંતર કિરણપુંજ ખરબચડી સપાટી પર આપાત થાય, ત્યારે કઈ ઘટના બને છે?
A) નિયમિત પરાવર્તન
B) વક્રીભવન
C) અનિયમિત પરાવર્તન
D) પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન
જવાબ: C
19. અંતર્ગોળ અરીસામાં વસ્તુને ક્યાં મૂકવામાં આવે તો તેનું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક, ઊલટું અને વસ્તુના કદ જેવડું (સરખું) જ મળે?
A) મુખ્ય કેન્દ્ર (F) પર
B) વક્રતાકેન્દ્ર (C) પર
C) અનંત અંતરે
D) P અને F ની વચ્ચે
જવાબ: B (વક્રતાકેન્દ્ર (C) પર)
Trick: “C ફોર Center, C ફોર સેમ (Same) સાઈઝ.”
20. બહિર્ગોળ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ (Focal Length) ની સંજ્ઞા શું હોય છે?
A) હંમેશા ઋણ (-)
B) હંમેશા ધન (+)
C) શૂન્ય
D) અનંત
જવાબ: B (હંમેશા ધન +)
Trick: બહિર્ગોળ (Convex) માં ‘X’ આવે છે જે પ્લસ (+) જેવો દેખાય છે, એટલે હંમેશા ધન.
21. જો કોઈ અરીસાની મોટવણી m = -0.5 હોય, તો તે પ્રતિબિંબ કેવું હશે?
A) આભાસી, ચત્તું, મોટું
B) વાસ્તવિક, ઊલટું, નાનું
C) વાસ્તવિક, ઊલટું, મોટું
D) આભાસી, ચત્તું, નાનું
જવાબ: B
Trick: માઈનસ (-) એટલે વાસ્તવિક/ઊલટું. 0.5 (1 કરતા નાનું છે) એટલે સાઈઝ નાની.
22. અરીસાના ધ્રુવ (P) અને મુખ્ય કેન્દ્ર (F) વચ્ચેના અંતરને શું કહે છે?
A) વક્રતા ત્રિજ્યા (R)
B) મોટવણી (m)
C) કેન્દ્રલંબાઈ (f)
D) દર્પણમુખ
જવાબ: C (કેન્દ્રલંબાઈ f)
23. સમતલ અરીસામાં રચાતા પ્રતિબિંબમાં ડાબી બાજુ જમણી તરફ અને જમણી બાજુ ડાબી તરફ દેખાય છે, આ ઘટનાને શું કહે છે?
A) વક્રીભવન
B) પાર્શ્વીય વ્યુત્ક્રમણ (Lateral Inversion)
C) અનિયમિત પરાવર્તન
D) મોટવણી
જવાબ: B > Trick: એમ્બ્યુલન્સ (AMBULANCE) ઊંધું લખેલું હોય છે જેથી અરીસામાં સીધું વંચાય.
24. અંતર્ગોળ અરીસામાં ડૉક્ટરો દાંતની તપાસ માટે વસ્તુ (દાંત) ને ક્યાં રાખતા હશે જેથી મોટું અને સીધું પ્રતિબિંબ મળે?
A) વક્રતાકેન્દ્ર (C) થી દૂર
B) C અને F ની વચ્ચે
C) P અને F ની વચ્ચે
D) અનંત અંતરે
જવાબ: C (P અને F ની વચ્ચે)
Trick: દાંત મોટો અને સીધો (આભાસી) જોવો હોય તો અરીસાની સાવ નજીક (P અને F ની વચ્ચે) રાખવો પડે.
25. કોઈ ગોલીય અરીસાની વક્રતા ત્રિજ્યા (R) 30 સે.મી. છે, તો તેની કેન્દ્રલંબાઈ (f) કેટલી હશે?
A) 60 સે.મી.
B) 15 સે.મી.
C) 30 સે.મી.
D) 10 સે.મી.
જવાબ: B (15 સે.મી.)
Trick: f = R/2 (30 ના અડધા 15).
26. નીચેનામાંથી કોને ‘બિન યાંત્રિક’ તરંગો કહે છે?
A) ધ્વનિના તરંગો
B) પાણીના તરંગો
C) પ્રકાશના તરંગો
D) ભૂકંપના તરંગો
જવાબ: C (પ્રકાશના તરંગો)
Trick: જેને પસાર થવા માધ્યમ ન જોઈએ તે બિન યાંત્રિક.
27. નીચેનામાંથી કઈ તરંગલંબાઈ ‘લીલા રંગ’ ના પ્રકાશની છે?
A) 380 – 450 nm
B) 450 – 495 nm
C) 590 – 620 nm
D) 620 – 750 nm
જવાબ: B (450 – 495 nm)
28. પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ (h’) અને વસ્તુની ઊંચાઈ (h) ના ગુણોત્તરને શું કહે છે?
A) વક્રીભવનાંક
B) મોટવણી (Magnification)
C) કેન્દ્રલંબાઈ
D) પરાવર્તન
જવાબ: B (મોટવણી)
29. મોટવણીના સૂત્રમાં વસ્તુની ઊંચાઈ (h) ની સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ હંમેશા કેવી લેવામાં આવે છે?
A) હંમેશા ઋણ (-)
B) હંમેશા ધન (+)
C) વાસ્તવિક હોય તો ઋણ
D) શૂન્ય
જવાબ: B (હંમેશા ધન)
Trick: વસ્તુને હંમેશા મુખ્ય અક્ષની ઉપર સીધી જ (ચત્તી) મૂકવામાં આવે છે, એટલે તે હંમેશા ધન (+) હોય છે.
30. અંતર્ગોળ અરીસામાં વસ્તુને અનંત અંતરે અને વક્રતાકેન્દ્ર (C) ની વચ્ચે મૂકતા પ્રતિબિંબ ક્યાં મળશે?
A) મુખ્ય કેન્દ્ર (F) પર
B) અરીસાની પાછળ
C) મુખ્ય કેન્દ્ર (F) અને વક્રતાકેન્દ્ર (C) ની વચ્ચે
D) અનંત અંતરે
જવાબ: C (F અને C ની વચ્ચે)
Trick: અનંતથી ધીમે ધીમે વસ્તુ નજીક લાવો, પ્રતિબિંબ F થી ધીમે ધીમે દૂર (C તરફ) જાય.
31. વાહનોમાં ‘રીઅર વ્યૂ મિરર’ (પાછળ જોવા માટેનો અરીસો) તરીકે કયા અરીસાનો ઉપયોગ થાય છે?
A) સમતલ અરીસો
B) અંતર્ગોળ અરીસો
C) બહિર્ગોળ અરીસો
D) અર્ધગોળાકાર અરીસો
જવાબ: C (બહિર્ગોળ અરીસો)
Trick: બહિર્ગોળ અરીસામાં હંમેશા આભાસી અને નાનું પ્રતિબિંબ મળે, જેથી પાછળનો આખો મોટો રસ્તો નાના અરીસામાં દેખાઈ જાય.
32. કોઈ અરીસા માટે m = +2 હોય તો તે કયો અરીસો હશે?
A) સમતલ અરીસો
B) બહિર્ગોળ અરીસો
C) અંતર્ગોળ અરીસો
D) A અને C બંને
જવાબ: C (અંતર્ગોળ અરીસો)
Trick: + એટલે ચત્તું પ્રતિબિંબ. 2 એટલે મોટું. સીધું અને મોટું પ્રતિબિંબ માત્ર અંતર્ગોળમાં જ (P અને F વચ્ચે મૂકતા) મળે. બહિર્ગોળમાં હંમેશા 1 થી નાનું જ મળે.
33. જો પ્રકાશનું કિરણ કાચની લીસી સપાટી પર લંબ રૂપે (90° ના ખૂણે) આપાત થાય, તો પરાવર્તન કોણ કેટલો હશે?
A) 90°
B) 0°
C) 45°
D) 180°
જવાબ: B (0°)
Trick: સપાટી સાથે 90 નો ખૂણો એટલે ‘લંબ’ સાથે 0 નો ખૂણો. આપાત કોણ = 0, તો પરાવર્તન કોણ પણ 0 (જે રસ્તે આવે તે જ રસ્તે પાછું જાય).
34. ગોલીય અરીસાના પરાવર્તક પૃષ્ઠના કેન્દ્રને શું કહે છે?
A) વક્રતાકેન્દ્ર (C)
B) ધ્રુવ (P)
C) મુખ્ય કેન્દ્ર (F)
D) દર્પણમુખ
જવાબ: B (ધ્રુવ – Pole)
35. ગોલીય અરીસાનું પરાવર્તક પૃષ્ઠ જે ગોળાનો એક ભાગ છે, તે ગોળાના કેન્દ્રને શું કહેવાય છે?
A) ધ્રુવ (P)
B) વક્રતાકેન્દ્ર (C)
C) મુખ્ય કેન્દ્ર (F)
D) વક્રતા ત્રિજ્યા
જવાબ: A (વક્રતાકેન્દ્ર – C)
36. અંતર્ગોળ લેન્સ અને અંતર્ગોળ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈની સંજ્ઞા શું હોય છે?
A) હંમેશા ધન (+)
B) હંમેશા ઋણ (-)
C) અરીસામાં ધન, લેન્સમાં ઋણ
D) અરીસામાં ઋણ, લેન્સમાં ધન
જવાબ: B (હંમેશા ઋણ -)
Trick: અંતર્ગોળ (ગુફા) માં જઈએ તો બેલેન્સ માઈનસ (-) થઈ જાય એવું ધારી લો. બહિર્ગોળમાં પ્લસ (+).