પ્રકાશવિજ્ઞાન – લેન્સ અને તેના ગુણધર્મો

અહીં આપેલ PDF ડૉક્યુમેન્ટના પેજ 11 થી 14 ના આધારે ઓપ્ટિક્સ (પ્રકાશવિજ્ઞાન – લેન્સ અને તેના ગુણધર્મો) પરથી કોન્સ્ટેબલ અને PSI કક્ષાના 30 શ્રેષ્ઠ અને કઠિન પ્રશ્નો તૈયાર કર્યા છે. આ પ્રશ્નોમાં પરીક્ષાની નવી પદ્ધતિ મુજબના વિધાનો, સૂત્રો અને કરંટ અફેર્સની સમજૂતીનો સમન્વય કરેલો છે:

🔵 ભાગ 1: લેન્સના પ્રકારો અને વ્યાખ્યાઓ

પ્રશ્ન 1: લેન્સ (Lens) ની ભૌતિક રચના બાબતે કયું વિધાન સાચું છે? A) લેન્સની બંને સપાટીઓ હંમેશા વક્ર હોવી ફરજિયાત છે. B) જેની ઓછામાં ઓછી એક સપાટી વક્ર હોય તેવું પારદર્શક દ્રવ્ય લેન્સ બનાવે છે. C) ઘડિયાળી જે કાચ વાપરે છે તે લેન્સનું ઉદાહરણ નથી. D) લેન્સ હંમેશા અપારદર્શક માધ્યમ ધરાવે છે.

સાચો જવાબ: B) જેની ઓછામાં ઓછી એક સપાટી વક્ર હોય તેવું પારદર્શક દ્રવ્ય લેન્સ બનાવે છે.
સમજૂતી: લેન્સની એક સપાટી વક્ર અને બીજી સપાટી સમતલ પણ હોઈ શકે છે. ઘડિયાળના ઝીણા ભાગો જોવા માટે વપરાતો કાચ (મેગ્નિફાઈંગ ગ્લાસ) એ બહિર્ગોળ લેન્સનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

પ્રશ્ન 2: જો કોઈ લેન્સ મધ્ય ભાગ કરતાં કિનારી (છેડા) ના ભાગેથી વધુ જાડો હોય, તો તે કયો લેન્સ હશે? A) બહિર્ગોળ લેન્સ B) અંતર્ગોળ લેન્સ C) સમતલ અરીસો D) પૂર્ણાંતર પરાવર્તક લેન્સ

સાચો જવાબ: B) અંતર્ગોળ લેન્સ
સમજૂતી: અંતર્ગોળ લેન્સ કિનારીથી જાડો અને મધ્યમાંથી પાતળો હોય છે. જ્યારે બહિર્ગોળ લેન્સ કિનારી કરતાં મધ્યમાંથી જાડો હોય છે.

પ્રશ્ન 3: અંતર્ગોળ લેન્સને ‘અપસારી લેન્સ’ (Diverging Lens) શા માટે કહેવામાં આવે છે? A) તે કિરણોને એક બિંદુ પર કેન્દ્રિત કરે છે. B) તે પોતાનામાંથી પસાર થતા પ્રકાશના કિરણોને વિકેન્દ્રિત (ફેલાવે) કરે છે. C) તેની સપાટી બહારની તરફ ઉપસેલી હોય છે. D) તેનો પાવર હંમેશા ધન (+) હોય છે.

સાચો જવાબ: B) તે પોતાનામાંથી પસાર થતા પ્રકાશના કિરણોને વિકેન્દ્રિત (ફેલાવે) કરે છે.
સમજૂતી: કિરણોને ફેલાવતો હોવાથી તેને ‘અપસારી’ કહેવાય. બહિર્ગોળ લેન્સ કિરણોને ભેગા (કેન્દ્રિત) કરતો હોવાથી તેને ‘અભિસારી’ (Converging) લેન્સ કહે છે.

પ્રશ્ન 4: ગોલીય લેન્સના સંદર્ભમાં વ્યાખ્યાઓનું કયું જોડકું ખોટું છે? A) લેન્સના કેન્દ્રબિંદુને – પ્રકાશીય કેન્દ્ર (O) કહે છે. B) બંને વક્રતા કેન્દ્રોમાંથી પસાર થતી કાલ્પનિક રેખાને – મુખ્ય અક્ષ કહે છે. C) લેન્સની વર્તુળાકાર કિનારીના અસરકારક વ્યાસને – લેન્સનું મુખ કહે છે. D) ગોળાઓના કેન્દ્રને – પ્રકાશીય કેન્દ્ર (O) કહે છે.

સાચો જવાબ: D) ગોળાઓના કેન્દ્રને – પ્રકાશીય કેન્દ્ર (O) કહે છે.
સમજૂતી: ગોળાઓના કેન્દ્રને લેન્સના ‘વક્રતા કેન્દ્રો’ (C) કહેવામાં આવે છે, પ્રકાશીય કેન્દ્ર (O) નહિ. લેન્સને બે વક્રતા કેન્દ્રો $C_1$ અને $C_2$ હોય છે.

🟢 ભાગ 2: બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા મળતા પ્રતિબિંબ (Page 13)

પ્રશ્ન 5: જ્યારે કોઈ વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સની સામે ‘અનંત અંતરે’ રાખવામાં આવે, ત્યારે તેનું પ્રતિબિંબ ક્યાં અને કેવું મળશે? A) 2F પર, વસ્તુ જેવડું જ B) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર, અત્યંત નાનું બિંદુવત અને વાસ્તવિક-ઊલટું C) F અને 2F ની વચ્ચે, નાનું D) 2F થી દૂર, મોટું

સાચો જવાબ: B) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર, અત્યંત નાનું બિંદુવત અને વાસ્તવિક-ઊલટું
Trick/સમજૂતી: અનંત અંતરેથી આવતા કિરણો સમાંતર હોય છે, જે લેન્સમાંથી પસાર થઈને મુખ્ય કેન્દ્ર F પર ભેગા થાય છે.

પ્રશ્ન 6: જો તમારે બહિર્ગોળ લેન્સની મદદથી વસ્તુના માપનું જ (તેવડું જ) વાસ્તવિક અને ઊલટું પ્રતિબિંબ મેળવવું હોય, તો વસ્તુને ક્યાં રાખવી જોઈએ? A) અનંત અંતરે B) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર C) વક્રતા કેન્દ્ર 2F પર D) F અને O ની વચ્ચે

સાચો જવાબ: C) વક્રતા કેન્દ્ર 2F પર
Trick: “2F પર વસ્તુ, તો 2F પર જ પ્રતિબિંબ અને તે જ માપનું”. આ અરીસાના C પર વસ્તુ રાખવાના નિયમ જેવું જ છે.

પ્રશ્ન 7: બહિર્ગોળ લેન્સ સામે વસ્તુને કયા સ્થાને મૂકતાં તેનું પ્રતિબિંબ ‘આભાસી અને ચત્તું’ (Virtual & Erect) મળશે? A) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર B) 2F થી દૂર C) મુખ્ય કેન્દ્ર F અને પ્રકાશીય કેન્દ્ર O ની વચ્ચે D) F અને 2F ની વચ્ચે

સાચો જવાબ: C) મુખ્ય કેન્દ્ર F અને પ્રકાશીય કેન્દ્ર O ની વચ્ચે
સમજૂતી: આ બહિર્ગોળ લેન્સનો એકમાત્ર અપવાદરૂપ કિસ્સો છે, જ્યાં પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક મળવાને બદલે આભાસી, ચત્તું અને મોટું (વિવર્ધિત) મળે છે. મેગ્નિફાઈંગ ગ્લાસ આ જ સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે.

પ્રશ્ન 8: બહિર્ગોળ લેન્સની સામે વસ્તુને ‘F અને 2F ની વચ્ચે’ રાખવામાં આવે, તો પ્રતિબિંબ ક્યાં મળશે? A) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર B) 2F પર C) 2F થી દૂર D) અનંત અંતરે

સાચો જવાબ: C) 2F થી દૂર
Trick: જો વસ્તુ F અને 2F ની વચ્ચે (નજીક) આવે, તો પ્રતિબિંબ દૂર ભાગે એટલે કે ‘2F થી દૂર’ જાય અને મોટું બને.

🟢 ભાગ 3: અંતર્ગોળ લેન્સ દ્વારા મળતા પ્રતિબિંબ (Page 13)

પ્રશ્ન 9: અંતર્ગોળ લેન્સ (Concave Lens) ની સામે વસ્તુને ગમે ત્યાં (અનંત અંતર અને O ની વચ્ચે) રાખવામાં આવે, તો પ્રતિબિંબ હંમેશા કેવું મળશે? A) વાસ્તવિક, ઊલટું અને મોટું B) આભાસી, ચત્તું અને નાનું C) આભાસી, ચત્તું અને ખૂબ મોટું D) વાસ્તવિક, ચત્તું અને વસ્તુ જેવડું જ

સાચો જવાબ: B) આભાસી, ચત્તું અને નાનું
સમજૂતી: અંતર્ગોળ લેન્સ ક્યારેય વાસ્તવિક કે ઊલટું પ્રતિબિંબ આપતો નથી. તે હંમેશા નાનું અને આભાસી-ચત્તું પ્રતિબિંબ જ આપે છે.

પ્રશ્ન 10: જ્યારે વસ્તુને અંતર્ગોળ લેન્સની સામે ‘અનંત અંતરે’ રાખવામાં આવે, ત્યારે પ્રતિબિંબ ક્યાં મળે છે? A) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર, અત્યંત સૂક્ષ્મ (બિંદુવત) B) 2F પર, નાનું C) O પર, મોટું D) લેન્સની પાછળ, વિવર્ધિત

સાચો જવાબ: A) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર, અત્યંત સૂક્ષ્મ (બિંદુવત)
સમજૂતી: અંતર્ગોળ લેન્સમાં પણ અનંત અંતરેથી આવતા કિરણો મુખ્ય કેન્દ્ર F પર જ આભાસી કેન્દ્રિત થતા જણાય છે.

🟢 ભાગ 4: લેન્સનું સૂત્ર અને મોટવણી (Page 13)

પ્રશ્ન 11: નીચેનામાંથી કયું ગાણિતિક સમીકરણ ‘લેન્સનું સૂત્ર’ (Lens Formula) દર્શાવે છે? A) $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} + \frac{1}{u}$ B) $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} – \frac{1}{u}$ C) $P = \frac{1}{f}$ D) $m = -\frac{v}{u}$

સાચો જવાબ: B) $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} – \frac{1}{u}$
Trick / ભૂલ સુધારણા: અરીસાના સૂત્રમાં વચ્ચે પ્લસ (+) આવે છે, જ્યારે લેન્સના સૂત્રમાં વચ્ચે માઈનસ (-) આવે છે. (જ્યાં $f$ = કેન્દ્રલંબાઈ, $v$ = પ્રતિબિંબ અંતર, $u$ = વસ્તુ અંતર) .

પ્રશ્ન 12: લેન્સ દ્વારા મળતી પ્રતિબિંબની મોટવણી (Magnification – m) નું સૂત્ર શું છે? A) $m = \frac{h}{h’}$ B) $m = -\frac{h’}{h}$ C) $m = \frac{v}{u}$ D) $m = -\frac{u}{v}$

સાચો જવાબ: B) $m = -\frac{h’}{h}$
સમજૂતી: મોટવણી એટલે પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ ($h’$) અને વસ્તુની ઊંચાઈ ($h$) નો ગુણોત્તર. પીડીએફના પેજ 13 ના ડેટા મુજબ $m = -\frac{h’}{h}$ અને $m = -\frac{v}{u}$ દર્શાવેલ છે.

🟢 भाग 5: લેન્સનો પાવર

પ્રશ્ન 13: લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ ($f$) અને લેન્સના પાવર ($P$) વચ્ચે શો સંબંધ છે? A) પાવર એ કેન્દ્રલંબાઈના સમપ્રમાણમાં હોય છે. B) લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈના વ્યસ્તને લેન્સનો પાવર કહે છે. C) પાવર અને કેન્દ્રલંબાઈનો ગુણાકાર હંમેશા શૂન્ય થાય. D) બંને સ્વતંત્ર રાશિઓ છે.

સાચો જવાબ: B) લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈના વ્યસ્તને લેન્સનો પાવર કહે છે.
સૂત્ર: $P = \frac{1}{f}$ (કેન્દ્રલંબાઈ મીટરમાં હોવી જોઈએ).

પ્રશ્ન 14: લેન્સના પાવરનો SI પદ્ધતિમાં એકમ કયો છે? A) મીટર ($m$) B) હર્ટ્ઝ ($Hz$) C) ડાયોપ્ટર ($D$) D) પાસ્કલ ($Pa$)

સાચો જવાબ: C) ડાયોપ્ટર ($D$)
સમજૂતી: લેન્સનો પાવર ‘ડાપ્ટર’ ($D$) માં મપાય છે. 1D એટલે 1 મીટર કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા લેન્સનો પાવર.

પ્રશ્ન 15: ડૉક્ટરે દર્દીના ચશ્મા માટે ‘+ 2.0 D’ પાવરનો લેન્સ પ્રિસ્ક્રાઈબ કર્યો છે, તો તે કયો લેન્સ હશે અને તેની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હશે? A) અંતર્ગોળ લેન્સ, -0.4 m B) બહિર્ગોળ લેન્સ, 0.5 m C) બહિર્ગોળ લેન્સ, 2.0 m D) અંતર્ગોળ લેન્સ, 0.5 m

સાચો જવાબ: B) બહિર્ગોળ લેન્સ, 0.5 m
Trick / ગણતરી: પાવર ધન (+) છે, એટલે લેન્સ ફરજિયાત ‘બહિર્ગોળ’ જ હોય. કેન્દ્રલંબાઈ $f = \frac{1}{P} = \frac{1}{2} = 0.5$ મીટર.

પ્રશ્ન 16: જો ચશ્માના કાચનો પાવર ‘-2.5 D’ હોય, તો તે કયા લેન્સ અને કેટલી કેન્દ્રલંબાઈ સૂચવે છે? A) બહિર્ગોળ લેન્સ, 0.5 m B) અંતર્ગોળ લેન્સ, -0.4 m C) અંતર્ગોળ લેન્સ, -2.5 m D) બહિર્ગોળ લેન્સ, -0.4 m

સાચો જવાબ: B) અંતર્ગોળ લેન્સ, -0.4 m
સમજૂતી: પાવર ઋણ (-) હોવાથી લેન્સ ‘અંતર્ગોળ’ છે. કેન્દ્રલંબાઈ $f = \frac{1}{-2.5} = -0.4$ મીટર થાય.

પ્રશ્ન 17: આંખના ડૉક્ટર (ઓપ્ટિશિયન) પાસે લેન્સનો પાવર માપવા માટે કયું વૈજ્ઞાનિક સાધન હોય છે? A) બેરોમીટર B) થર્મોમીટર C) ડાયોપ્ટર મીટર D) ઓહમ મીટર

સાચો જવાબ: C) ડાયોપ્ટર મીટર
Trick: પાવરનો એકમ ‘ડાપ્ટર’ છે , તેથી તેને માપતું સાધન ‘ડાપ્ટર મીટર’ કહેવાય.

પ્રશ્ન 18: કયા લેન્સનો પાવર હંમેશા ઋણ (-) અને કયા લેન્સનો પાવર હંમેશા ધન (+) હોય છે? A) બહિર્ગોળ પાવર ઋણ, અંતર્ગોળ પાવર ધન B) અંતર્ગોળ પાવર ઋણ, બહિર્ગોળ પાવર ધન C) બંનેના પાવર હંમેશા ધન જ હોય D) અંતર્ગોળ પાવર શૂન્ય, બહિર્ગોળ પાવર અનંત

સાચો જવાબ: B) અંતર્ગોળ પાવર ઋણ, બહિર્ગોળ પાવર ધન
સમજૂતી: સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ બહિર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ ધન હોવાથી પાવર ધન મળે છે, અને અંતર્ગોળની કેન્દ્રલંબાઈ ઋણ હોવાથી પાવર ઋણ મળે છે.

પ્રશ્ન 19: લઘુદ્રષ્ટિની ખામી (Myopia) ધરાવતી વ્યક્તિને નજીકનું ચોખ્ખું દેખાય છે પણ દૂરનું ઝાંખું દેખાય છે. આ ખામી નિવારવા કયા લેન્સના ચશ્મા પહેરવા પડે?

સાચો જવાબ: અંતર્ગોળ લેન્સ
Trick: “લઘુ (નાનું નામ) = અંતર્ગોળ (મોટું નામ)”. લઘુદ્રષ્ટિ માટે અંતર્ગોળ લેન્સ (જેનો પાવર માઈનસ હોય) વપરાય.

પ્રશ્ન 20: ગુરુદ્રષ્ટિની ખામી (Hypermetropia) માં દૂરનું સ્પષ્ટ દેખાય છે પણ નજીકનું ઝાંખું દેખાય છે. તેના નિવારણ માટે કયો લેન્સ વપરાશે?

સાચો જવાબ: બહિર્ગોળ લેન્સ
Trick: “ગુરુ (મોટું નામ) = બહિર્ગોળ (નાનું નામ)”. ગુરુદ્રષ્ટિ માટે બહિર્ગોળ લેન્સ (જેનો પાવર પ્લસ હોય) વપરાય.

પ્રશ્ન 21: નીચેનામાંથી કઈ પ્રકાશીય ઘટના લેન્સની અંદર મુખ્યત્વે જોવા મળે છે?

A) પ્રકાશનું પરાવર્તન (Reflection)

B) પ્રકાશનું વક્રીભવન (Refraction)

C) પ્રકાશનું વિખેરણ (Dispersion)

D) પૂર્ણાંતર પરાવર્તન

સાચો જવાબ: B) પ્રકાશનું વક્રીભવન (Refraction)
સમજૂતી: લેન્સ પારદર્શક માધ્યમ હોવાથી પ્રકાશનું કિરણ તેમાંથી આરપાર પસાર થાય છે અને વળાંક લે છે, જેને વક્રીભવન કહેવાય.

પ્રશ્ન 22: કેમેરા, માઇક્રોસ્કોપ અને ટેલિસ્કોપ જેવા વૈજ્ઞાનિક ઉપકરણોમાં મુખ્યત્વે કયા લેન્સનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે? A) અંતર્ગોળ લેન્સ B) બહિર્ગોળ લેન્સ C) સમતલ અરીસો D) સિલિન્ડ્રિકલ લેન્સ

સાચો જવાબ: B) બહિર્ગોળ લેન્સ
સમજૂતી: બહિર્ગોળ લેન્સ કિરણોને એકત્રિત કરીને વાસ્તવિક અને મોટું પ્રતિબિંબ રચી શકતો હોવાથી પ્રકાશીય ઉપકરણોમાં તે મુખ્ય છે.

પ્રશ્ન 23: જો કોઈ લેન્સની મોટવણી (m) નું મૂલ્ય ‘ઋણ (-)’ મળે, તો પ્રતિબિંબનો પ્રકાર કેવો હશે? A) આભાસી અને ચત્તું B) વાસ્તવિક અને ઊલટું C) આભાસી અને ઊલટું D) વાસ્તવિક અને ચત્તું

સાચો જવાબ: B) વાસ્તવિક અને ઊલટું
સમજૂતી: જ્યારે પણ પ્રતિબિંબ ઊલટું (મુખ્ય અક્ષની નીચે) હોય ત્યારે ઊંચાઈ ઋણ લેવાય, તેથી મોટવણી ઋણ મળે છે.

પ્રશ્ન 24: જો કોઈ લેન્સની મોટવણીનું મૂલ્ય ‘ધન (+)’ અને 1 કરતાં ઓછું (m < 1) હોય, તો તે કયો લેન્સ હશે? A) બહિર્ગોળ લેન્સ B) અંતર્ગોળ લેન્સ C) સમતલ અરીસો D) કોઈ પણ હોઈ શકે

સાચો જવાબ: B) અંતર્ગોળ લેન્સ
સમજૂતી: ધન (+) એટલે આભાસી-ચત્તું , અને 1 કરતાં ઓછું એટલે વસ્તુ કરતાં નાનું પ્રતિબિંબ. આ ગુણધર્મ માત્ર અંતર્ગોળ લેન્સનો જ છે.

પ્રશ્ન 25: ગોલીય લેન્સની બંને વક્રસપાટીઓ જે કાલ્પનિક ગોળાઓનો ભાગ છે, તેની ત્રિજ્યાને શું કહેવાય? A) વક્રતા ત્રિજ્યા (R) B) કેન્દ્રલંબાઈ ($f$) C) લેન્સનું મુખ D) મુખ્ય અક્ષ

સાચો જવાબ: A) વક્રતા ત્રિજ્યા (R)
સમજૂતી: ગોળાની ત્રિજ્યાને વક્રતા ત્રિજ્યા (R) કહે છે, જે સામાન્ય રીતે કેન્દ્રલંબાઈ કરતા બમણી ($2f$) હોય છે.

પ્રશ્ન 26: ચશ્માના કાચમાં ‘બાયફોકલ લેન્સ’ (Bifocal Lens) નો ઉપયોગ ક્યારે થાય છે?

A) માત્ર લઘુદ્રષ્ટિ હોય ત્યારે

B) માત્ર ગુરુદ્રષ્ટિ હોય ત્યારે

C) જ્યારે વ્યક્તિ લઘુદ્રષ્ટિ અને ગુરુદ્રષ્ટિ બંને ખામીથી પીડાતી હોય (Presbyopia)

D) રતાંધળાપણું હોય ત્યારે

સાચો જવાબ: C) જ્યારે વ્યક્તિ લઘુદ્રષ્ટિ અને ગુરુદ્રષ્ટિ બંને ખામીથી પીડાતી હોય (Presbyopia)
સમજૂતી: મોટી ઉંમરે થતી આ ખામીમાં ચશ્માના કાચમાં ઉપરનો ભાગ અંતર્ગોળ (દૂરનું જોવા) અને નીચેનો ભાગ બહિર્ગોળ (નજીકનું વાંચવા) રાખવામાં આવે છે.

પ્રશ્ન 27: લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્ર (O) માંથી પસાર થતું પ્રકાશનું કિરણ… A) મોટો વળાંક લે છે. B) પાછું ફરે છે. C) વિચલન પામ્યા વગર સીધું જ પસાર થઈ જાય છે. D) મુખ્ય કેન્દ્ર F પર કેન્દ્રિત થાય છે.

સાચો જવાબ: C) વિચલન પામ્યા વગર સીધું જ પસાર થઈ જાય છે.
સમજૂતી: લેન્સનું પ્રકાશીય કેન્દ્ર (Optic Centre – O) એવું બિંદુ છે જેમાંથી પસાર થતું કિરણ જરા પણ વાંકું વળતું નથી.

પ્રશ્ન 28: બહિર્ગોળ લેન્સ સામે વસ્તુને ‘મુખ્ય કેન્દ્ર F પર’ મૂકવામાં આવે, તો પ્રતિબિંબ ક્યાં મળશે? A) 2F પર B) અનંત અંતરે C) F અને O ની વચ્ચે D) લેન્સની પાછળ

સાચો જવાબ: B) અનંત અંતરે
Trick: “અનંત અંતરેથી આવે તો F પર મળે , અને જો વસ્તુ F પર હોય તો પ્રતિબિંબ અનંત અંતરે (ખૂબ જ મોટું) મળે”. આ બંને એકબીજાના ઉલટા કિસ્સા છે.

પ્રશ્ન 29: લેન્સના પાવરનું સૂત્ર $P = \frac{1}{f}$ વાપરતી વખતે, કેન્દ્રલંબાઈ ($f$) ફરજિયાત કયા એકમમાં હોવી જોઈએ? A) સેન્ટીમીટર ($cm$) B) મીટર ($m$) C) મિલીમીટર ($mm$) D) કિલોમીટર ($km$)

સાચો જવાબ: B) મીટર ($m$)
સમજૂતી: જો પરીક્ષામાં કેન્દ્રલંબાઈ સેમીમાં આપી હોય (દા.ત. 40 cm), તો પહેલા તેને મીટરમાં (0.4 m) ફેરવીને જ પાવર શોધવો.

પ્રશ્ન 30: આંખની અંદર આવેલો કુદરતી લેન્સ (Eye Lens) કયા પ્રકારનો હોય છે? A) આભાસી અંતર્ગોળ લેન્સ B) જીવંત પારદર્શક બહિર્ગોળ લેન્સ C) સમતલ અરીસો D) પ્રિઝમ આકારનો

સાચો જવાબ: B) જીવંત પારદર્શક બહિર્ગોળ લેન્સ
સમજૂતી: આપણી આંખમાં કુદરતી બહિર્ગોળ લેન્સ આવેલો છે, જે પ્રકાશના કિરણોને નેત્રપટલ (Retina) પર કેન્દ્રિત કરીને વાસ્તવિક અને ઊલટું પ્રતિબિંબ રચે છે, જેને મગજ ચત્તું કરીને સમજે છે.