PSI / Constable Mission 2026 લેવલ મુજબ 30 વિધાન આધારિત MCQs સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.
(ફેક્ટ + કોન્સેપ્ટ, પુનરાવર્તન વગર, પરીક્ષા ભાષામાં)
🟩 જૈન ધર્મ (પેજ 6–10)
વિધાન આધારિત Multiple Choice Questions (30 પ્રશ્નો)
પ્ર. 1 : મહાવીર સ્વામી – જન્મ
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીર સ્વામીનો જન્મ ઈ.સ.પૂર્વે 540માં થયો હતો.
- તેમનો જન્મસ્થાન વૈશાલી નજીક કુંડગ્રામ હતું.
પ્રશ્ન: કયા વિધાન સાચા છે?
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: મહાવીરના જન્મ વર્ષ અને સ્થળ બંને સાચા છે.
પ્ર. 2 : મહાવીરના માતા–પિતા
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીરના પિતા સિદ્ધાર્થ હતા.
- તેમની માતા ત્રિશલા લિચ્છવી વંશની રાજકુમારી હતી.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: મહાવીર ક્ષત્રિય કુળના હતા.
પ્ર. 3 : ગૃહત્યાગ
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીરે 30 વર્ષની ઉંમરે ગૃહત્યાગ કર્યો હતો.
- ગૃહત્યાગ માટે તેમને મોટા ભાઈ નંદીવર્ધનની આજ્ઞા મળી હતી.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: ગૃહત્યાગ ભાઈની આજ્ઞાથી થયો હતો.
પ્ર. 4 : તપસ્યા
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીરે લગભગ 12 વર્ષ કઠોર તપસ્યા કરી.
- તપસ્યા દરમિયાન તેમણે વસ્ત્રોનો ત્યાગ કર્યો હતો.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: મહાવીરની તપસ્યા અત્યંત કઠોર હતી.
પ્ર. 5 : કેવલજ્ઞાન
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીરને 42 વર્ષની ઉંમરે કેવલજ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું.
- કેવલજ્ઞાન ગંગા નદીના કિનારે પ્રાપ્ત થયું.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: કેવલજ્ઞાન ઋજુપાલિકા નદી પાસે મળ્યું હતું.
પ્ર. 6 : અરિહંત
વિધાનો વાંચો:
- કેવલજ્ઞાન પ્રાપ્ત કરનારને અરિહંત કહેવાય છે.
- અરિહંત એટલે ઈશ્વરનો અવતાર.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: અરિહંત માનવ અવસ્થા છે, દેવ અવતાર નહીં.
પ્ર. 7 : નિર્વાણ
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીર સ્વામીનું નિર્વાણ પાવાપુરીમાં થયું.
- તેમનું નિર્વાણ ઈ.સ.પૂર્વે 468માં થયું.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: નિર્વાણ સમય અને સ્થળ બંને સાચા છે.
પ્ર. 8 : પંચ મહાવ્રત
વિધાનો વાંચો:
- અહિંસા, સત્ય, અસ્તેય, અપરિગ્રહ, બ્રહ્મચર્ય – પંચ મહાવ્રત છે.
- પંચ મહાવ્રત માત્ર સાધુઓ માટે કડક રીતે લાગુ પડે છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: સાધુઓ માટે મહાવ્રત અને ગૃહસ્થ માટે અણુવ્રત છે.
પ્ર. 9 : અણુવ્રત
વિધાનો વાંચો:
- અણુવ્રત શ્રાવક–શ્રાવિકાઓ માટે છે.
- અણુવ્રત મહાવ્રત કરતાં વધુ કઠોર છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: અણુવ્રત સરળ સ્વરૂપ છે.
પ્ર. 10 : ત્રિરત્ન
વિધાનો વાંચો:
- ત્રિરત્નમાં સમ્યક દર્શન, સમ્યક જ્ઞાન અને સમ્યક ચારિત્ર આવે છે.
- ત્રિરત્ન મોક્ષ પ્રાપ્તિ માટે જરૂરી છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: ત્રિરત્ન જૈન ધર્મનો આધાર છે.
પ્ર. 11 : સમ્યક દર્શન
વિધાનો વાંચો:
- તીર્થંકરના ઉપદેશમાં શ્રદ્ધા રાખવી એ સમ્યક દર્શન છે.
- સમ્યક દર્શનથી મોહ વધે છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: સમ્યક દર્શનથી મોહ દૂર થાય છે.
પ્ર. 12 : સમ્યક ચારિત્ર
વિધાનો વાંચો:
- જૈન ધર્મમાં ચારિત્ર પર વિશેષ ભાર મૂકાયો છે.
- ચારિત્ર વિના જ્ઞાન પૂરતું માનવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: ચારિત્ર વિના જ્ઞાન નિરર્થક છે.
પ્ર. 13 : ત્રણ ગુપ્તિ
વિધાનો વાંચો:
- મનોગુપ્તિ, વાક્ગુપ્તિ અને કાયગુપ્તિ – ત્રણ ગુપ્તિ છે.
- ગુપ્તિનો અર્થ ઇન્દ્રિયસંયમ થાય છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: ગુપ્તિ આત્મનિયંત્રણનું સાધન છે.
પ્ર. 14 : સમિતિ
વિધાનો વાંચો:
- જૈન ધર્મમાં પાંચ સમિતિઓ છે.
- સમિતિઓ જીવનના વ્યવહારિક આચરણ સાથે જોડાયેલી છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: સમિતિ આચરણ આધારિત નિયમો છે.
પ્ર. 15 : ઈર્યા સમિતિ
વિધાનો વાંચો:
- ઈર્યા સમિતિ ચાલવા–વિચારણ સાથે સંબંધિત છે.
- તેનો ઉદ્દેશ અહિંસાનું પાલન છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: ચાલવામાં પણ અહિંસા જરૂરી છે.
પ્ર. 16 : ભાષા સમિતિ
વિધાનો વાંચો:
- ભાષા સમિતિ કોમળ અને સત્ય વાણી પર ભાર મૂકે છે.
- તેમાં કઠોર વાણી વાપરવી યોગ્ય ગણાય છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: પ્રિય અને હિતકારી વાણી જૈન ધર્મમાં મહત્વપૂર્ણ છે.
પ્ર. 17 : સામાયિક
વિધાનો વાંચો:
- સામાયિકમાં સમતાભાવ સાધવાનો પ્રયત્ન થાય છે.
- સામાયિક આખા દિવસ માટે ફરજિયાત છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: સામાયિક નિર્ધારિત સમય માટે થાય છે.
પ્ર. 18 : પ્રતિક્રમણ
વિધાનો વાંચો:
- પ્રતિક્રમણમાં દિવસભરના કર્મોનું ચિંતન થાય છે.
- તેમાં ક્ષમાપનાનો પાઠ સમાવિષ્ટ છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: પ્રતિક્રમણ આત્મશુદ્ધિ માટે છે.
પ્ર. 19 : અહિંસા
વિધાનો વાંચો:
- જૈન ધર્મ અહિંસાને પરમ ધર્મ માને છે.
- માત્ર શારીરિક હિંસા જ હિંસા ગણાય છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: મન–વચન–કાયાથી હિંસા પણ ત્યાજ્ય છે.
પ્ર. 20 : કર્મ સિદ્ધાંત
વિધાનો વાંચો:
- જૈન ધર્મ કર્મપ્રધાન છે.
- મનુષ્ય પોતે પોતાના કર્મનો કર્તા અને ભોક્તા છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: કર્મ સિદ્ધાંત જૈન ધર્મનો મુખ્ય આધાર છે.
પ્ર. 21 : મોક્ષ
વિધાનો વાંચો:
- મોક્ષ આત્માની અંતિમ મુક્તિ અવસ્થા છે.
- મોક્ષ ઈશ્વરની કૃપાથી મળે છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: મોક્ષ કર્મનાશથી પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્ર. 22 : ભિક્ષુ જીવન
વિધાનો વાંચો:
- જૈન ધર્મમાં ભિક્ષુ જીવનને મોક્ષ માટે આવશ્યક માનવામાં આવે છે.
- ગૃહસ્થને મોક્ષ પ્રાપ્ત થઈ શકતો નથી.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: મોક્ષ માટે ભિક્ષુ જીવન જરૂરી માનવામાં આવ્યું છે.
પ્ર. 23 : ઇન્દ્રિય નિયંત્રણ
વિધાનો વાંચો:
- જૈન સાધુઓએ ઇન્દ્રિયો પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખવું પડે છે.
- ઇન્દ્રિય નિયંત્રણ તપસ્યાનો ભાગ છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: સંયમ જૈન સાધનાનું કેન્દ્ર છે.
પ્ર. 24 : અપરિગ્રહ
વિધાનો વાંચો:
- અપરિગ્રહનો અર્થ સંગ્રહ ન કરવો થાય છે.
- અપરિગ્રહ માત્ર ધન સુધી સીમિત છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: અપરિગ્રહ વસ્તુ અને ભાવ બંને માટે છે.
પ્ર. 25 : બ્રહ્મચર્ય
વિધાનો વાંચો:
- બ્રહ્મચર્ય મન, વચન અને કાયાથી પાળવાનું વ્રત છે.
- બ્રહ્મચર્ય માત્ર સાધુઓ માટે છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: ગૃહસ્થ માટે પણ બ્રહ્મચર્યનું મર્યાદિત સ્વરૂપ છે.
પ્ર. 26 : તપ
વિધાનો વાંચો:
- તપ દ્વારા કર્મનો ક્ષય થાય છે.
- તપ જૈન ધર્મમાં ગૌણ સ્થાન ધરાવે છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: તપ જૈન સાધનાનો મુખ્ય અંગ છે.
પ્ર. 27 : સમભાવ
વિધાનો વાંચો:
- મહાવીરે સુખ–દુઃખમાં સમભાવ રાખ્યો હતો.
- સમભાવ જૈન ધર્મનો આદર્શ છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: સમભાવ આત્મશુદ્ધિ માટે જરૂરી છે.
પ્ર. 28 : ભિક્ષા
વિધાનો વાંચો:
- જૈન સાધુઓ ભિક્ષાથી જીવન નિર્વાહ કરતા.
- ભિક્ષા લેતી વખતે અહિંસાનું પાલન ફરજિયાત હતું.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: C
Explanation: ભિક્ષામાં પણ સંયમ અને અહિંસા જરૂરી છે.
પ્ર. 29 : ત્યાગ
વિધાનો વાંચો:
- જૈન ધર્મ ત્યાગ અને વૈરાગ્ય પર ભાર મૂકે છે.
- ત્યાગ વિના મોક્ષ શક્ય છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: ત્યાગ મોક્ષનો આધાર છે.
પ્ર. 30 : જૈન ધર્મનું લક્ષ્ય
વિધાનો વાંચો:
- આત્મશુદ્ધિ જૈન ધર્મનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે.
- સામાજિક વૈભવ જૈન ધર્મનું અંતિમ લક્ષ્ય છે.
પ્રશ્ન:
A) માત્ર 1
B) માત્ર 2
C) 1 અને 2 બન્ને
D) બન્ને ખોટા છે
Answer: A
Explanation: જૈન ધર્મ આધ્યાત્મિક મુક્તિ પર કેન્દ્રિત છે.
🔑 Answer Key (Just Answers)
1-C, 2-C, 3-C, 4-C, 5-A,
6-A, 7-C, 8-C, 9-A, 10-C,
11-A, 12-A, 13-C, 14-C, 15-C,
16-A, 17-A, 18-C, 19-A, 20-C,
21-A, 22-C, 23-C, 24-A, 25-A,
26-A, 27-C, 28-C, 29-A, 30-A
